Tin ngưỡng thờ Tổ tiên và tín ngưỡng thờ Thành hoàng của cư dân ven biển Bắc Bộ

Abstract

Vùng ven biển Bắc Bộ hay còn gọi là vùng duyên hải Bắc Bộ bao gồm bốn tỉnh và một thành phố ven biển phía Bắc Việt Nam, gồm: Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định và Ninh Bình. Khu vực này là dải đất bao bọc phía Đông, chuyển tiếp giữa châu thổ Sông Hồng (Bắc Bộ) với biển. Theo thời gian, vùng duyên hải Bắc Bộ vẫn luôn không ngừng mở rộng dưới tác động của tự nhiên và các cuộc khẩn hoang, lấn biển của các cộng đoàn dân cư từ nội đồng chuyển đến. Những cư dân này khi đến vùng đất mới đã mang theo những mô thức văn hóa, tôn giáo của mình. Tuy nhiên, với hoàn cảnh, môi trường sinh sống mới, những mô thức đó đã có những thay đổi nhất định và có sự liên đới với nhau. Tín ngưỡng thờ Tổ tiên và tin ngưỡng thờ Thành hoàng ở ven biển Bắc Bộ chính là những trường hợp như vậy. Bài viết sẽ nêu khái quát về thực trạng hai loại hình tín ngưỡng này và chỉ ra mối tương quan giữa chúng.