Ứn dụng chỉ số chất lượng nước, rủi ro sinh thái và hệ thống thông tin địa lý trong đánh giá chất lượng nước mặt tại tỉnh Đồng Tháp

Abstract

Nghiên cứu này được thực hiện để đánh giá chất lượng nước mặt sử dụng chỉ số WQI, chỉ số rủi ro sinh thái với sự hỗ trợ của công cụ GIS và thống kê đa biến. Nghiên cứu sử dụng số liệu quan trắc được thu thập từ 42 vị trí (6 lần/năm), bao gồm các chỉ tiêu pH, oxy hòa tan (DO), nhu cầu oxy sinh hóa (BOD5), Tổng chất rắn lở lửng (TSS), nhu cầu oxy hóa học (COD), Amoni (N-NH4+), Nitrit (N-NO2-), Nitrat (N-NO3-), Phosphat (P-PO4 3-), Clorua (Cl-), Tổng dầu mỡ, Asen (As), Cadmium (Cd), Chì (Pb), Đồng (Cu), Thuỷ ngân (Hg), Tổng Dichloro diphenyl trichloroethane (DDTs), E.Coli và Coliforms. Chỉ số WQI phân loại chất lượng nước từ trung bình (16 vị trí, chiếm 38%) đến kém (26 vị trí chiếm 62%). Kết quả đánh giá rủi ro cho thấy các thông số BOD5, TSS, N-NH4+, N-NO2-, Coliform và E.Coli không còn phù hợp cho mục đích cấp nước sinh hoạt. Các thông số COD, DO, N-NO3-, P-PO4 3- có mức độ rủi ro thấp hơn, trong khi đó Pb, Cu, TDM không có rủi ro. Kết quả PCA cho thấy có 5 nguồn chính gây biến động pH, DO, TSS, COD, BOD, P-PO4 3-, N-NH4+, E.Coli và Coliform. Nhiệt độ, TDM và Đạm nitrat (N-NO3-) có thể xem xét loại bỏ ra khỏi chương trình quan trắc. Nước thải sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp, nước từ thượng nguồn và điều kiện thuỷ văn có thể là những nguyên nhân gây ô nhiễm nước mặt. Kết quả xây dựng bản đồ phân bố ô nhiễm cho thấy chất lượng nước ở các sông lớn ít ô nhiễm hơn so với các kênh rạch. Kết quả của nghiên cứu này cung cấp thông tin khoa học để phục vụ cho công tác quản lý chất nước mặt tỉnh Đồng Tháp.