Hình tượng ma như một thủ pháp nghệ thuật trong văn học viết

Abstract

Nếu như hình tượng ma trong văn học dân gian nặng về tính hiện thực hơn tính nghệ thuật, thì trong văn học viết, tính nghệ thuật hoàn toàn lấn áp tính hiện thực. Mấu chốt của văn học kì ảo (văn học viết) là cái kĩ thuật khiến con người ta hồ nghi, giữa lí trí duy vật và nỗi sợ hãi duy tâm, giữa duy lí và duy cảm. Nó không chỉ dừng lại ở các motif có tính chất kĩ thuật, mà biến hoá khôn lường theo quyền năng của sáng tạo. Tác giả dân gian tưởng tượng nhưng đồng thời hoàn toàn tin tưởng vào sự tồn tại siêu nhiên, đó là đặc điểm trong tư duy nguyên thuỷ của nhân loại. Tác giả văn học viết thì không có nhu cầu tin tưởng, mà ma là một cách đánh lạc hướng khỏi thực tại vô cùng hữu ích, gây nghi ngờ nhưng lại không cho phép độc giả phủ định. Nếu trong văn học dân gian, hình tượng ma thiên về nội dung, thì trong văn học viết hình tượng ma lại là một thủ pháp nghệ thuật thu hút sự quan tâm của nhiều tác giả.