Nhìn lại lịch sử nghiên cứu về hội nhập Tam giáo Nho, Phật, Đạo ở Trung Quốc và Việt Nam thời trung đại

Abstract

Bài viết lược thuật những công trình nghiên cứu chủ yếu trên thế giới và ở Việt Nam viết bằng tiếng Việt, Anh, Trung về hiện tượng hội nhập Tam giáo Nho, Phật, Đạo ở Trung Quốc và Việt Nam thời trung đại. Quan sát lịch sử phát triển của lĩnh vực nghiên cứu sự hội nhập Tam giáo có thể nhận thấy, về cơ bản lĩnh vực này đã xác lập được những khuôn khổ, mô hình có tính bao quát, tổng thể để nhìn nhận quan hệ giữa Tam giáo. Giới học thuật quốc tế và Việt Nam, dù thực hiện các công trình nghiên cứu tương đối độc lập giữa hai bên, nhưng đều đi đến khẳng định sự tồn tại của hiện tượng hội nhập, hòa nhập tư tưởng giữa Tam giáo Nho, Phật, Đạo trong thời trung đại ở Trung Quốc và Việt Nam. Hiện tượng này có thể coi là một trục tâm trong lịch sử tư tưởng, văn hóa, xã hội của hai nước trong giai đoạn trung đại.