Phân biệt động từ nói năng và động từ chỉ cách thức nói năng trong tiếng Việt

Abstract

Cùng với động từ nói năng, các động từ biểu thị cách thức, thái độ trong nói năng tức các động từ thường được gọi là động từ chỉ cách thức nói năng cũng rất phong phú trong tiếng Việt. Các động từ biểu thị cho việc nói năng này được xếp vào loại động từ nói năng nói chung. Tuy nhiên, việc xếp chung vào một loại sẽ hạn chế sự nhìn nhận những khác biệt rất cơ bản của hai loại động từ này, đồng thời cũng không thấy được đặc trưng và vai trò rất riêng của mỗi loại khi chúng tham gia hành chức, tức thực hiện chức năng giao tiếp. Trên nền tảng lí thuyết dụng học, bài viết đã phân tích rõ những tương đồng và khác biệt của động từ nói năng và động từ chỉ cách thức nói năng. Ngoài kết quả về mặt ngôn ngữ học, nghiên cứu cũng góp phần khẳng định: hệ thống các động từ nói năng và động từ chỉ cách thức nói năng trong tiếng Việt phần nào “nói lên” văn hóa nói của người Việt - một văn hóa nói thực sự vô cùng phong phú và giàu sắc thái cảm xúc.