Phân tích lỗi dịch máy các văn bản pháp lí trên ngữ liệu pháp luật quốc tế về tín chỉ Carbon

Abstract

Bài báo này phân tích các lỗi dịch máy trong văn bản pháp luật quốc tế về tín chỉ carbon dựa trên ba nguồn dịch: Google Translate, ChatGPT và bản dịch chính thức. Ngữ liệu được trích từ Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) và Nghị định thư Kyoto, gồm bảy đoạn văn bản chứa nhiều thuật ngữ pháp lí chuyên ngành. Phương pháp định tính được áp dụng để phân loại lỗi theo bốn nhóm chính: lỗi thuật ngữ pháp lí, lỗi ngữ pháp - cú pháp, lỗi thiếu/ thừa từ và lỗi ảnh hưởng đến chức năng pháp lí. Kết quả cho thấy Google Translate thường mắc lỗi nghiêm trọng về thuật ngữ và cấu trúc, ChatGPT cải thiện đáng kể về mạch lạc và nhất quán thuật ngữ nhưng vẫn có sai sót ngữ nghĩa, trong khi bản dịch chính thức có độ chính xác cao nhất. Nghiên cứu góp phần làm rõ những giới hạn của dịch máy trong lĩnh vực pháp lí chuyên biệt, đồng thời gợi ý hướng sử dụng phù hợp các công cụ dịch thuật trong thực hành và đào tạo biên phiên dịch.