Phong thủy linh hoạt trong kiến trúc nhà ở truyền thống Tây Nam Bộ – nghiên cứu tại Làng cổ Đông Hòa Hiệp

Abstract

Phong thủy đóng vai trò quan trọng trong kiến trúc truyền thống Việt Nam, hướng đến sự hài hòa giữa con người và môi trường tự nhiên. Tuy nhiên, việc áp dụng các nguyên tắc phong thủy không phải lúc nào cũng cứng nhắc, đặc biệt tại vùng Tây Nam Bộ (TNB) với đặc trưng sông nước và văn hóa miệt vườn. Bài báo phân tích sự linh hoạt trong vận dụng phong thủy vào tổ chức môi trường cư trú truyền thống, thông qua nghiên cứu trường hợp Làng cổ Đông Hòa Hiệp (Tiền Giang). Sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp kết hợp khảo sát thực địa và phân tích kiến trúc – phong thủy, kết quả cho thấy phong thủy tại Đông Hòa Hiệp được vận dụng linh hoạt: chọn hướng nhà ưu tiên theo trục sông rạch, điều chỉnh bố cục mặt bằng và minh đường theo địa hình, áp dụng thủy pháp sáng tạo qua ao, mương, vườn. Kết quả khẳng định tính linh hoạt là đặc trưng quan trọng trong ứng dụng phong thủy ở TNB, phản ánh sự dung hòa giữa lý thuyết và thực tiễn, góp phần tạo nên bản sắc kiến trúc và sự hài hòa với môi trường.