Kinh nghiệm quốc tế về bảo vệ người tố giác hành vi có dấu hiệu tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của cán bộ, công chức

Abstract

Bài viết nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về bảo vệ người tố giác hành vi tham nhũng. Vai trò của việc tố giác ngày càng được thừa nhận rộng rãi trong phòng, chống tham nhũng, thể hiện qua các văn kiện quốc tế như Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng (UNCAC) và các khuyến nghị của OECD, Hội đồng Châu Âu. Để khuyến khích tố giác, việc bảo vệ an toàn và quyền lợi cho người tố giác là yêu cầu bức thiết. Các cơ chế bảo vệ người tố giác phổ biến trong pháp luật các nước bao gồm bảo mật danh tính, miễn trách nhiệm hình sự/dân sự/hành chính đối với thông tin tố giác có thiện ý và bảo vệ quyền lợi vật chất (chống phân biệt đối xử, trả thù, phục hồi quyền lợi). Ngoài ra, còn có cơ chế giảm nghĩa vụ chứng minh cho người tố giác. Phạm vi bảo vệ có sự khác biệt giữa các quốc gia, một số áp dụng cả ở khu vực công và tư, thậm chí mở rộng theo nguyên tắc "không có kẽ hở" bao gồm người xin việc, người thất nghiệp. Cơ quan giám sát và buộc tuân thủ thường là cơ quan độc lập có thẩm quyền tiếp nhận và điều tra khiếu nại về hành vi trù dập, trả thù.