Khảo sát thành phần hoá học, hoạt tính kháng oxy hoá và kháng khuẩn của cây É lớn đầu (Hyptis rhomboidea).

Abstract

Nghiên cứu “Khảo sát thành phần hóa học, hoạt tính kháng oxy hóa và kháng khuẩn của cây É lớn đầu (Hyptis rhomboidea)” được thực hiện nhằm xác định hiệu suất chiết, thành phần hóa học, hàm lượng các hợp chất tự nhiên và đánh giá hoạt tính sinh học của cao chiết lá và thân. Nguyên liệu được thu hái, phân chia thành lá và thân, sau đó phơi khô và xay thành bột mịn. Mẫu bột được chiết bằng phương pháp ngâm dầm với ethanol ở nhiệt độ phòng, sau đó cô quay đuổi dung môi để thu cao chiết. Các cao thu được tiến hành định tính, định lượng các nhóm hợp chất chính, thử nghiệm hoạt tính kháng oxy hóa bằng các phương pháp DPPH, ABTS, RP, TAC, trung hòa NO, và đánh giá khả năng kháng khuẩn trên 5 chủng vi khuẩn (Bacillus subtilis, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Salmonella sp, Pseudomonas aeruginosa). Kết quả cho thấy cao lá có hiệu suất chiết 17,96%, cao thân 3,91%. Cả hai đều chứa alkaloid, flavonoid, polyphenol, steroid và triterpenoid; riêng cao thân có thêm glycoside. Hàm lượng polyphenol (mg GAE/g cao chiết) ở cao lá và cao thân lần lượt là 97,07 ± 1,18 và 116,74 ± 1,58; hàm lượng flavonoid (mg QE/g cao chiết) tương ứng 32,24 ± 1,06 và 40,40 ± 0,19. Hoạt tính kháng oxy hóa: phương pháp DPPH (IC50 = 150,43 ± 0,88 và 119,06 ± 2,65 μg/mL), ABTS (IC50 = 43,35 ± 0,85 và 28,02 ± 0,13 μg/mL) và RP (Abs0,5 = 69,42 ± 0,61 và 40,27 ± 0,20 μg/mL) cho thấy cao thân mạnh hơn. Ngược lại, phương pháp TAC (Abs0,5= 157,1 ± 3,6 và 185,1 ± 4,3 μg/mL) và trung hòa NO (IC50= 111,81 ± 1,26 và 268,45 ± 2,61 μg/mL) cho thấy cao lá có hoạt tính cao hơn. Thử nghiệm kháng khuẩn không ghi nhận hoạt tính ở cả hai loại cao.