Phân lập hợp chất từ cao dichloromethane của củ Sâm đại hành (Eleutherine bulbosa (Mill.) Urb.).

Abstract

Nguyên liệu nghiên cứu là thân hành (hay còn gọi là củ) của cây Sâm đại hành (Eleutherine bulbosa (Mill.) Urb.), được thu hái tại huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Cây Sâm đại hành (Eleutherine bulbosa (Mill.) Urb.) được biết đến như một loại dược liệu tiềm năng thuộc họ Diên vĩ (Iridaceae) và được trồng rộng rãi ở các nước Đông Nam Á. Áp dụng phương pháp ngâm dầm 3,5 kg bột củ Sâm đại hành với dung môi EtOH 96, sau đó cô quay thu hồi dung môi và thu được cao tổng EtOH. Đề tài đã khảo sát sơ bộ thành phần hóa học của củ Sâm đại hành, kết quả định tính cho thấy trong cao tổng EtOH có chứa các nhóm hợp chất: alkaloid, flavonoid, steroid – triterpenoid, saponin và tannin. Đồng thời, tiến hành chiết lỏng-lỏng 382 g cao tổng với các loại dung môi có độ phân cực tăng dần, thu được 3 cao chiết lần lượt là: cao Hex (96 g), cao DC (33 g) và cao EA (38 g). Từ 33 g cao DC, áp dụng các phương pháp sắc ký cột cổ điển, sắc ký lớp mỏng với nhiều loại dung môi khác nhau đã phân lập và xác định được cấu trúc của 2 hợp chất: eleutherin và 1,3-dihydroxy-8-methyl-5,6,7,8-tetrahydronaphthalen-6-yl acetate. Cấu trúc của các hợp chất này đã được làm sáng tỏ qua việc phân tích các phương pháp phổ : 1H-NMR, 13C-NMR, HSQC, HMBC và HR-ESI-MS kết hợp so sánh với dữ liệu phổ đã được công bố.