Khảo sát thành phần hóa học từ cao ethyl acetate của củ Sâm đại hành (Eleutherine bulbosa (Mill.) Urb.).

Abstract

Cây Sâm đại hành (Eleutherine bulbosa (Mill.) Urb.) được biết đến là một loại dược liệu tiềm năng thuộc họ Diên Vĩ (Iridaceae) và được trồng ở nhiều vùng nhiệt đới Châu Á. Nguyên liệu nghiên cứu là thân hành (hay còn gọi là củ) của cây Sâm đại hành (Eleutherine bulbosa (Mill.) Urb.) được thu hái tại tỉnh An Giang. Áp dụng phương pháp ngâm dầm 3,5 kg bột củ Sâm đại hành với dung môi EtOH 96, dịch sau khi ngâm sẽ được lọc qua giấy lọc và tiến hành cô quay thu hồi dung môi để thu được cao tổng ethanol. Khảo sát sơ bộ thành phần hóa học trên cao tổng ethanol của củ Sâm đại hành cho thấy sự hiện diện các nhóm hợp chất: alkaloid, flavonoid, steroid-triterpenoid, saponin và tannin. Đồng thời, tiến hành chiết lỏng-lỏng 382 g cao tổng với các loại dung môi có độ phân cực tăng dần, thu được 3 cao chiết lần lượt là: cao Hex (96 g), cao DC (33 g) và cao EA (38 g). Từ 38 g cao EA, tiếp tục khảo sát bằng phương pháp sắc ký cột pha thường, sắc ký lớp mỏng và các phương pháp thường quy trong phòng thí nghiệm đã phân lập được 1 hợp chất, ký hiệu là EU09. Cấu trúc hợp chất được xác định bằng cách phân tích dữ liệu phổ 1H-NMR, 13C-NMR, HSQC, HMBC và HR-ESI-MS kết hợp so sánh với dữ liệu phổ đã được công bố, đã xác định được tên và cấu trúc hóa học của hợp chất trên là Eleutherinoside C.