Minh bạch hóa quy tắc xuất xứ hàng hóa theo ATIGA và một số vướng mắc trong thực tiễn thực thi

Abstract

Minh bạch hóa là một trong những nguyên tắc cơ bản của thương mại quốc tế nói chung và thương mại trong ASEAN nói riêng. Trong đó, minh bạch hóa quy tắc xuất xứ có thể giúp thuận lợi hóa thương mại và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hưởng ưu đãi trong nội khối dễ dàng hơn. Tuy các quy định về minh bạch hóa quy tắc xuất xứ rải rác ở nhiều điều luật trong Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ASEAN Trade in Goods Agreement - ATIGA) nhưng lại thiếu rõ ràng khiến việc thực thi tại các quốc gia có nhiều khác biệt. Bài viết nghiên cứu các quy định của ATIGA về minh bạch hoá quy tắc xuất xứ và rà soát việc thực thi tại các quốc gia thành viên ASEAN. Thông qua đó, bài viết chỉ ra một số bất cập trong quy định của ATIGA về minh bạch hoá quy tắc xuất xứ bao gồm nghĩa vụ công bố quy tắc xuất xứ và thiết lập cơ sở dữ liệu dẫn đến sự khác biệt trong thực thi giữa các quốc gia thành viên, từ đó đề xuất một số kiến nghị nhằm tăng cường sự thống nhất và hiệu quả trong thực thi nghĩa vụ minh bạch hóa quy tắc xuất xứ tại ASEAN.