Chuông và minh chuông thời Trần

Abstract

Chùa Phật ở Việt Nam xuất hiện hầu hết tại các địa phương, từ những ngôi quốc tự của triều đình, ngôi đại danh lam, đến những ngôi chùa làng, mà ở mỗi ngôi chùa đó đều có ít nhất một quả chuông đồng. Cũng như bia chùa, mỗi chuông chùa đều có bài minh văn chữ Hán ghi về lí do và ý nghĩa việc đúc chuông, cùng người hưng công, công đức đúc chuông thờ Phật. Minh văn trên chuông là một bộ phận quan trọng trong kho tàng văn khắc Hán Nôm quý giá về Phật giáo ở Việt Nam trong lịch sử. Thời Trần (1225-1400) là thời kỳ Phật giáo hưng thịnh, chùa Phật được xây dựng khá nhiều ở khắp vùng miền, kể cả vùng biên viễn. Tuy nhiên, kiến trúc chùa thời Trần đến nay hầu như không còn nguyên vẹn, bởi phần lớn bị hủy hoại trong chiến tranh và thời gian, khíhậu khắc nghiệt. Tương tự như vậy, chuông chùa thời Trần vốn xuất hiện không ít, nhưng số còn lại đến nay cũng rất hiếm hoi. Bài viết tập trung giới thiệu về những quả chuông đồng cổ và minh văn trên chuông thời Trần ở khía cạnh niên đại, văn bản chuông, minh chuông, cùng ý nghĩa, giá trị tư liệu chuông thời Trần này.