Ẩn dụ ý niệm trong phát biểu của Tổng bí thư Tô Lâm tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV năm 2024

Abstract

Nghiên cứu này khám phá vai trò của ẩn dụ ý niệm trong diễn ngôn chính trị thông qua việc phân tích bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV (năm 2024). Áp dụng phương pháp phân tích diễn ngôn dựa trên Lý thuyết Ẩn dụ ý niệm (Conceptual Metaphor Theory), nghiên cứu đã nhận diện và phân tích các ẩn dụ chủ đạo như: thời gian là con đường và chúng ta di chuyển theo nó, thời gian là vật thể chuyển động, cùng các ẩn dụ về hệ thống trừu tượng như: hệ thống trừu tượng phức tạp là tòa nhà, cơ thể người, cây cối, cỗ máy... Đặc biệt, nghiên cứu nhấn mạnh dấu ấn văn hóa Việt Nam thông qua hình tượng Rồng và Thánh Gióng khi phân tích cụm từ “kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Các ẩn dụ trong bài phát biểu không chỉ giúp cụ thể hóa những ý niệm trừu tượng mà còn thực hiện hiệu quả chức năng thuyết phục và định hướng chính sách. Kết quả nghiên cứu góp phần làm sâu sắc thêm hiểu biết về vai trò của ẩn dụ trong diễn ngôn chính trị Việt Nam đương đại.