Đối chiếu từ đa nghĩa “손” trong tiếng Hàn và từ “tay” trong tiếng Việt

Abstract

Bài nghiên cứu thực hiện đối chiếu sự chuyển nghĩa của từ “손” (son) trong tiếng Hàn và từ “tay” trong tiếng Việt. Cả hai từ đều có nghĩa gốc chỉ bộ phận trên cơ thể người với chức năng cầm nắm; từ cơ sở này, thông qua cơ chế ẩn dụ và hoán dụ, chúng phát triển thành các hệ thống nghĩa mở rộng đa dạng. Kết quả đối chiếu cho thấy những điểm tương đồng đáng kể: cả hai ngôn ngữ đều sử dụng các từ này để chỉ người lao động, trình độ chuyên môn, quyền kiểm soát hoặc sự can dự vào một sự việc cụ thể. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những nét đặc thù: trong tiếng Hàn, “손” có nét nghĩa chỉ mưu kế, thủ đoạn mà tiếng Việt không có; ngược lại, tiếng Việt dùng “tay” để chỉ các bên tham gia sự kiện hoặc chỉ người với sắc thái đánh giá tiêu cực (chê bai) – những nét nghĩa không xuất hiện trong tiếng Hàn. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần làm rõ đặc trưng tư duy và văn hóa của mỗi dân tộc, mà còn hỗ trợ đắc lực cho công tác giảng dạy, học tập và giao tiếp liên văn hóa Việt – Hàn.