Pháp luật về kiểm soát deepfake: Bài học quốc tế và giải pháp cho Việt Nam

Abstract

Bài viết phân tích kinh nghiệm pháp lí của một số quốc gia và khu vực đi đầu trong quản lí công nghệ deepfake như Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Trung Quốc, qua đó chỉ ra những nguyên tắc tiếp cận nổi bật như: minh bạch hoá nội dung trí tuệ nhân tạo, cơ chế gỡ bỏ nhanh, quy trách nhiệm cho nền tảng và xử lí nghiêm các hành vi xâm phạm. Từ thực tiễn là Việt Nam hiện vẫn thiếu khung pháp lí chuyên biệt, chủ yếu xử lí deepfake theo các quy định chung của pháp luật hình sự hoặc pháp luật hành chính, chưa theo kịp đặc thù và tốc độ phát triển của công nghệ, trên cơ sở đối chiếu kinh nghiệm quốc tế, bài viết đề xuất rằng Việt Nam cần chủ động xây dựng khuôn khổ pháp lí riêng về deepfake, kết hợp cả biện pháp kĩ thuật và pháp luật. Đây không chỉ là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ quyền riêng tư và an ninh thông tin mà còn là cơ hội để Việt Nam đi đầu trong khu vực về quản trị rủi ro trí tuệ nhân tạo, hướng tới một môi trường số an toàn, minh bạch và có trách nhiệm.