Ngoại giao hòa bình trong thời kỳ biến động địa chính trị: Các sáng kiến ngừng bắn và tiến trình tái cấu trúc trật tự quốc tế

Abstract

Thế giới đang trải qua giai đoạn chuyển đổi sâu sắc, đánh dấu sự kết thúc của trật tự đơn cực hậu Chiến tranh Lạnh và sự nổi lên của một cục diện đa cực, đa trung tâm, đầy biến động. Trong bối cảnh này, các nỗ lực ngoại giao thường chỉ đạt được những thỏa thuận ngừng bắn tạm thời thay vì một nền hòa bình lâu dài, tạo ra một nghịch lý “ngừng bắn không hòa bình”. Bài viết phân tích các trường hợp điển hình tại Ucraina và Trung Đông, qua đó cho thấy các cuộc đàm phán thường bị chi phối bởi toan tính chiến lược của các cường quốc và sự leo thang trên chiến trường. Vai trò của Liên hợp quốc - vốn được thiết kế để duy trì hòa bình, ngày càng bị hạn chế bởi sự phân mảnh quyền lực và sự suy yếu của các thể chế đa phương. Bài viết là một phần kết quả nghiên cứu của đề tài “Dự báo các điều chỉnh chiến lược phát triển của các nước lớn đến năm 2050 và hàm ý chính sách đối với Việt Nam”.