Động từ chuỗi và loại hình sự tình chuyển động trong tiếng Việt

Abstract

Cấu trúc động từ chuỗi không chỉ là một vấn đề cú pháp mà còn là cơ sở chính để xác lập loại hình sự tình chuyển động trong ngôn ngữ. Trong tiếng Việt, hiện tượng một động từ chính làm hạt nhân kết hợp với một yếu tố phụ (vị từ kèm/vị từ phụ - coverb) để thể hiện thông tin hướng chuyển động là khá phổ biến, hình thành nên cấu trúc chuỗi động từ phản ánh sự tình chuyển động. Cấu trúc này không chỉ là đặc trưng của tiếng Việt mà còn mang tính phổ quát trong các ngôn ngữ khu vực Đông Nam Á. Đây là cơ sở quan trọng để phân loại tiếng Việt vào nhóm loại hình ngôn ngữ khung đồng hiện (equipollently-framed language) – một loại hình sự tình chuyển động được đề xuất bởi Dan Slobin (2004).