Khảo sát các yếu tố đa phương thức trong một số poster phim điện ảnh Việt Nam hiện nay

Abstract

Diễn ngôn đa phương thức, đặc biệt trong lĩnh vực quảng cáo và phim ảnh, là một trong những đối tượng nhận được nhiều sự quan tâm nghiên cứu trong những năm gần đây. Bài viết này vận dụng lý thuyết ngữ pháp hình ảnh (visual grammar) của Kress và van Leeuwen (1996, 2006) để khảo sát 11 poster phim điện ảnh Việt Nam được công chiếu tại hệ thống rạp Lotte Cinema từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2025. Từ cách tiếp cận ký hiệu học xã hội (social semiotics), nghiên cứu làm rõ các chiến lược tạo nghĩa thông qua sự phối hợp giữa các yếu tố ngôn ngữ (tựa phim, khẩu hiệu, thông tin sản xuất...) và phi ngôn ngữ (hình ảnh nhân vật, bố cục, màu sắc, ánh sáng...). Bài viết triển khai phân tích dựa trên ba bình diện chức năng: (1) Chức năng trình hiện (representational): Bao gồm ý nghĩa tự sự và ý niệm. (2) Chức năng tương tác (interactive): Xem xét vị trí người xem và tính tình thái. (3) Chức năng bố cục (compositional): Phân tích cấu trúc thị giác và sự sắp xếp các thành phần.