Vận dụng giao tiếp phi ngôn từ trong dạy học tiếng Anh ở bậc trung học phổ thông

Abstract

Giao tiếp phi ngôn từ (GTPNT) là thành tố quan trọng trong dạy học ngoại ngữ, góp phần quản lý lớp học, khuyến khích sự tham gia của người học và kiến tạo môi trường sư phạm tích cực. Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam, việc vận dụng kỹ năng này của giáo viên Trung học phổ thông (THPT) vẫn còn những hạn chế nhất định. Trên cơ sở khảo sát 112 giáo viên tiếng Anh bậc THPT tại ba tỉnh miền Bắc, nghiên cứu chỉ ra rằng mặc dù giáo viên nhìn nhận GTPNT có vai trò thiết yếu, việc thực hành chủ yếu tập trung vào các kênh quen thuộc như biểu cảm khuôn mặt và ánh mắt. Những kênh đòi hỏi kỹ thuật cao hơn hoặc phụ thuộc vào điều kiện cơ sở vật chất lớp học chưa được khai thác hiệu quả. Nghiên cứu cũng xác định các rào cản chính bao gồm: sĩ số lớp đông, áp lực từ chương trình giảng dạy và sự thiếu hụt trong đào tạo bài bản về kỹ năng này. Từ đó, bài viết đề xuất một số kỹ thuật vận dụng thực tiễn và kiến nghị đưa GTPNT vào nội dung đào tạo - bồi dưỡng giáo viên nhằm phát triển năng lực sư phạm một cách bền vững.