Nhà ở truyền thống của người Hoa ở Bắc Giang: Giá trị văn hóa và sự thích ứng trong bối cảnh hội nhập

Abstract

Người Hoa ở xã Tân Quang, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang có lịch sử cư trú hơn một thế kỷ, hình thành hệ thống nhà ở đa dạng như nhà phên, nhà đất, nhà phòng thủ hình “cái ấn”, nhà hình chữ “I” và nhà gạch mộc. Các loại hình này vừa phản ánh tiến trình biến đổi từ kiến trúc truyền thống đến hiện đại, vừa chứa đựng giá trị văn hóa, tín ngưỡng và sự gắn kết cộng đồng. Sự giao lưu với người Kinh và các tộc người khác góp phần định hình đặc trưng kiến trúc, thể hiện khả năng thích ứng với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh hội nhập, xu hướng chuyển sang nhà xây hiện đại mang lại tiện nghi, đồng thời cũng đặt ra thách thức đối với việc bảo tồn di sản. Nhà ở của người Hoa ở Bắc Giang không chỉ là công trình vật chất mà còn là không gian văn hóa - xã hội, kết tinh các giá trị di sản và phản ánh quá trình thích ứng sáng tạo của cộng đồng trong dòng chảy biến đổi đương đại.