Lọc thuần các dòng lúa Tím Cẩm Cần Thơ

Abstract

Gần đây, các giống lúa tím giàu anthocyanin được xác định là nguồn vật liệu có giá trị cao về dinh dưỡng, chức năng sinh học và tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực thực phẩm và dược liệu. Tuy nhiên, diện tích canh tác còn hạn chế cùng với mức độ đa dạng di truyền thấp làm gia tăng nguy cơ suy thoái nguồn gen, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo tồn và chọn tạo giống. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục tiêu chọn được các dòng tốt nhất có độ đồng nhất cao về dạng hình, năng suất và hàm lượng anthocyanin cao. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu tuần tự, không lặp lại, được thực hiện vụ Đông Xuân 2024-2025 tại Phường Ô Môn, thành phố Cần Thơ. Kết quả ghi nhận từ 46 dòng lúa Tím Cẩm ban đầu đã chọn được 7 dòng (dòng 4-14, dòng 4-10, dòng 4-19, dòng 4-15, dòng 2-21, dòng 5-25 và dòng 5-6) có độ đồng nhất về dạng hình dựa trên kết quả đánh giá về thời gian sinh trưởng, chiều cao cây, chiều dài bông, độ thoát trổ, năng suất, thành phần năng suất và kích thước hạt gạo. Về chất lượng nấu nướng, các dòng lúa được chọn đều thuộc nhóm gạo dẻo, có hàm lượng amylose rất thấp (3,9–6,5%) và nhiệt độ hồ hóa thấp. Kết quả đánh giá hàm lượng anthocyanin cho thấy, hầu hết các dòng lúa Tím Cẩm Cần Thơ có hàm lượng anthocyanin cao, dao động từ 126,691 đến 182,594 mg Cy3-glc/100g. Trong đó, dòng lúa tím 4-14 có hàm lượng anthocyanin cao nhất 182,5 ± 8,2 mg Cy3-glc/100g, kế đến là dòng lúa 4-19 (180,5 ± 10,0 mg Cy3-glc/100g) và dòng lúa 4-10 (180,7 ± 9,9 mg Cy3-glc/100g). Dòng lúa tím 2-6 cũng duy trì mức hàm lượng ổn định và khá cao, (169,6 ± 1,19 mg Cy3-glc/100g) và dòng lúa tím 2-21 (165,6 ± 8,75 mg Cy3-glc/100g), Dòng lúa tím 5-6 (140,5 ± 4,6 mg Cy3-glc/100g) và và dòng 5-25 (126,6 ± 4,6 mg Cy3-glc/100g)