Ảnh hưởng của mùa vụ lên chất lượng và thành phần sinh hóa của 12 dòng lúa tại Phường Vĩnh Thông-An Giang năm 2025

Abstract

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng gạo chất lượng cao và giàu giá trị dinh dưỡng ngày càng gia tăng, các nhà chọn giống đặc biệt chú trọng đến việc cải thiện các đặc tính này. Nhiều nghiên cứu cho thấy chất lượng và thành phần sinh hóa của lúa gạo chủ yếu được quyết định bởi yếu tố di truyền của giống, bên cạnh đó cũng chịu ảnh hưởng đáng kể từ các điều kiện môi trường canh tác. Từ đó, đề tài “Ảnh hưởng của mùa vụ lên chất lượng và thành phần sinh hóa của 12 dòng lúa triển vọng tại Phường Vĩnh Thông - An Giang năm 2025” được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của môi trường lên các chỉ tiêu chất lượng (kích thước hạt, hàm lượng amylose, độ bền gel, mùi thơm), các hợp chất thứ cấp và hoạt tính chống oxy hóa của 12 dòng lúa triển vọng trong hai vụ Hè Thu và Thu Đông năm 2025 tại Phường Vĩnh Thông- An Giang, qua đó xác định dòng có tính ổn định cao và phù hợp cho từng mùa vụ ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Kết quả cho thấy các chỉ tiêu khảo sát chịu ảnh hưởng có ý nghĩa của yếu tố giống, mùa vụ và sự tương tác giữa hai yếu tố này. Hầu hết các chỉ tiêu chất lượng, sinh hóa và hoạt tính chống oxy hóa có xu hướng tăng trong vụ Thu Đông so với vụ Hè Thu, ngoại trừ tỷ lệ dài rộng hạt, tuy nhiên mức độ biến động khác nhau giữa các dòng. Về chất lượng, hầu hết các dòng có dạng hạt thon dài và hàm lượng amylose thấp đến trung bình, trong khi dòng CTU6 có hàm lượng amylose cao nổi bật (35–36%), cho thấy sự khác biệt về đặc tính chất lượng so với các dòng còn lại. Về thành phần sinh hóa, hai dòng gạo màu CTU9 và CTU10 có hàm lượng hợp chất và hoạt tính chống oxy hóa cao hơn đáng kể so với nhóm gạo trắng. Đáng chú ý, dòng CTU1 và CTU14 thể hiện tính ổn định tương đối ở cả chỉ tiêu chất lượng và thành phần sinh hóa giữa hai mùa vụ, cho thấy dòng lúa này có tiềm năng trong chọn giống và sản xuất trước sự thay đổi của môi trường. Kết quả nghiên cứu này góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc tuyển chọn và phát triển các giống lúa có chất lượng cao, ổn định và giàu giá trị dinh dưỡng trong tương lai