Đánh giá đặc điểm nông học và kích thước hạt của bộ giống lúa mùa trồng tại Cần Thơ

Abstract

Nghiên cứu được thực hiện nhằm bổ sung dữ liệu khoa học về đặc điểm nông học và kích thước hạt của tập đoàn giống lúa mùa, làm cơ sở cho công tác phân loại, chọn lọc và bảo tồn nguồn gen. Thí nghiệm được tiến hành trên 76 giống lúa mùa trồng trong điều kiện nhà lưới tại Trường Nông nghiệp, Đại học Cần Thơ, với các chỉ tiêu theo dõi gồm thời gian sinh trưởng, chiều cao cây, chiều dài bông, tổng số hạt trên bông, số hạt chắc trên bông, tỷ lệ hạt chắc, khối lượng 100 hạt và kích thước hạt gạo. Kết quả cho thấy thời gian sinh trưởng của các giống dao động từ 84 đến 144 ngày; chiều cao cây từ 99,33 đến 193,67 cm, trung bình 151,6±21,2 cm; chiều dài bông từ 17,2 đến 31,93 cm, trung bình 24,53±3,35 cm; tổng số hạt trên bông từ 39,33 đến 283,33 hạt, trung bình 142,8±58,1 hạt; số hạt chắc trên bông từ 27,67 đến 212 hạt, trung bình 112,6±43,5 hạt; tỷ lệ hạt chắc từ 58,72 đến 96,88%, trung bình 80,37±12,75%; khối lượng 100 hạt từ 1,59 đến 2,86 g, trung bình 2,21±0,26 g. Về kích thước hạt, chiều dài hạt gạo trung bình đạt 6,23±0,57 mm, chiều rộng hạt gạo đạt 2,19±0,22 mm, tỷ lệ dài/rộng hạt đạt 2,87±0,42, cho thấy tập hợp giống nghiên cứu có xu hướng nghiêng về kiểu hình gạo thon. Phân tích tương quan cho thấy tổng số hạt trên bông và số hạt chắc trên bông có tương quan dương rất chặt (r = 0,91; P < 0,001), đồng thời phân tích thành phần chính cho thấy hai thành phần chính đầu tiên giải thích 48,9% tổng biến dị và phân 76 giống thành 3 nhóm tương đối rõ rệt. Phân tích hệ số Path cho thấy chiều rộng hạt gạo có ảnh hưởng trực tiếp thuận mạnh nhất đến khối lượng 100 hạt (0,30), tiếp theo là chiều dài hạt gạo (0,15), trong khi tổng số hạt (-0,17) và số hạt chắc (-0,09) ảnh hưởng nghịch đến tính trạng này