ĐÁNH GIÁ KHÁC BIỆT DI TRUYỀN CÁC GIỐNG/DÒNG LÚA TRIỂN VỌNG CÓ KHẢ NĂNG NẢY MẦM TRONG ĐIỀU KIỆN YẾM KHÍ

Abstract

Biến đổi khí hậu làm gia tăng lượng mưa và gây ra ngập úng tại nhiều nơi, đặc biệt ở Đồng bằng Sông Cửu Long, gây ảnh hưởng đến quá trình gieo sạ, nảy mầm và sinh trưởng ban đầu của lúa. Đồng thời, phương thức gieo sạ trực tiếp tuy tiết kiệm chi phí nhưng làm tăng nguy cơ thiếu oxy cho hạt trong điều kiện ngập nước sau khi gieo 4-5 ngày. Vì vậy, việc chọn giống lúa có khả năng nảy mầm trong điều kiện yếm khí là cần thiết. Đề tài này được thực hiện nhằm đánh giá khả năng nảy mầm trong điều kiện yếm khí của 36 giống/dòng lúa và các tính trạng nông học các giống/dòng lúa triển vọng. Kết quả cho thấy, có sự khác biệt di truyền ở tất cả các tính trạng khảo sát. Hệ số di truyền theo nghĩa rộng ở các tính trạng biến thiên từ 65% đến 98%. Phân tích PCA cho thấy hai thành phần chính đầu tiên giải thích 65,6% tổng biến số, trong đó PCA1 đóng góp 48,3% và PCA2 đóng góp 17,3%. Tổng số hạt/bông (TSH) tương quan thuận với số hạt chắc/bông (SHC) và chiều cao cây (CCC) ở mức ý nghĩa (p < 0,001). Trọng lượng khô của thân (TLKT) tương quan thuận và có ý nghĩa với tỷ lệ sống sót (TLSS) và trọng lượng khô của rễ (TLKR). Chỉ số MGIDI dao động từ 1.50 đến 4.09 đối với giống Khẩu tấu và WR4. Từ đó chọn được 2 giống/dòng ưu tú là giống Khẩu Tấu (1.50) và TNN39 (1.66). Các giống/dòng này có thể được sử dụng làm nguồn vật liệu cho các chương trình chọn tạo giống lúa chịu ngập và tăng cường khả năng thành công của phương pháp gieo sạ trực tiếp trong tương lai