ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG THÍCH NGHI CỦA MỘT SỐ GIỐNG/DÒNG LÚA RẪY TRONG ĐIỀU KIỆN CANH TÁC TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Abstract

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá khả năng thích nghi của tập đoàn lúa rẫy trong điều kiện canh tác tại Cần Thơ, qua đó xác định nguồn vật liệu ưu tú cho công tác chọn tạo giống mới. Mục tiêu cụ thể là tuyển chọn các dòng/giống có tiềm năng năng suất và chất lượng cao, tạo cơ sở cho việc khai thác, sử dụng và bảo tồn nguồn gen. Phương pháp đánh giá dựa trên 20 đặc điểm hình thái, 10 đặc tính nông học, chất lượng cơm (hàm lượng amylose, độ trở hồ, độ bền thể gel), phân tích thành phần chính PCA1 đóng góp 22,6%, thành phần PCA2 đóng góp 17,4% và chỉ số khoảng cách kiểu gen- kiểu hình đa tính trạng (MGIDI) để chọn ra các giống/dòng lúa rẫy tiềm năng thích nghi với điều kiện canh tác ở Cần Thơ. Kết quả ghi nhận trong 48 giống rẫy, có giống Tẻ không râu A có đặc tính hình thái và chất lượng đáp ứng những mục tiêu trên: chiều cao cây 136,5cm, đường kính lóng 4,54mm, chiều dài bông 28,6 cm, chiều dài lá 67,43 cm, chiều rộng lá 1,1 cm, chiều dài thìa lá 2,2 cm, tổng số hạt 126 (hạt), số hạt chắc 113 (hạt) khối lượng 100 hạt 2,5 g, chiều dài gạo 7,25 mm, chiều rộng gạo 2,64 mm, hàm lượng amylose trung bình (24,15%), độ bền thể gel trung bình (50mm), nhiệt trở hồ cao (cấp2). Năm giống/dòng lúa rẫy ưu tú được chọn dựa trên chỉ số MGIDI gồm Cao su Ede, Ba ren, Khẩu pi ta tiên, Khẩu quang (nếp), Tiết hiệu (tẻ). Những giống lúa được chọn sẽ là nguồn vật liệu quý cho việc lai tạo trong tương lai, nhằm tạo ra các giống có giá trị dinh dưỡng, năng suất cao và khả năng thích nghi với điều kiện canh tác ở các vùng ĐBSCL