Năng suất và thành phần năng suất của các dòng lúa triển vọng vụ Thu Đông 2025

Abstract

Đánh giá và chọn lọc dòng lúa có thời gian sinh trưởng ngắn, tiềm năng năng suất cao, khả năng chống chịu, thích nghi với điều canh tác hiện nay ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vấn đề luôn được các nhà chọn giống quan tâm. Đề tài được thực hiện nhằm mục tiêu chọn được dòng lúa có tiềm năng về năng suất cao và phẩm chất tốt. Năm dòng lúa cao sản bao gồm: CTR 30, CTR 16-1, LOTUS 55, dòng 8 và dòng 10, được trồng đánh giá đặc tính nông học, thành phần năng suất và phẩm chất xay chà. Thí nghiệm được thực hiện tại Ô Môn, thành phố Cần Thơ, vụ Thu Đông năm 2025. Thí nghiệm được bố trí theo khối hoàn toàn ngẫu nhiên bao gồm 5 nghiệm thức với 3 lần lặp lại. Phương pháp đánh giá đặc tính nông học, năng suất và thành phần năng suất được thực hiện theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 13381-1: 2021). Đánh giá phẩm chất xay chà bao gồm tỷ lệ gạo lức, gạo trắng và gạo nguyên, chiều dài hạt, chiều rộng hạt và dạng hạt được thực hiện theo thang điểm của IRRI, 2013. Kết quả cho thấy 4 dòng lúa có thời gian sinh trưởng thuộc nhóm A1 (90-105 ngày), 1 dòng thuộc nhóm A2 (100-105 ngày), phù hợp với sản xuất vụ Thu Đông. Các chỉ tiêu như chiều dài bông, chiều dài lá cờ và tổng số hạt/bông cũng có sự biến động giữa các dòng. Kết quả ghi nhận các đặc tính nông học cho thấy, dòng 8 và dòng 10 thể hiện ưu thế về khả năng đẻ nhánh và sinh trưởng sinh dưỡng, trong khi CTR 30, CTR 16-1 và LOTUS 55 có chiều cao cây thấp, hạn chế việc đổ ngã. Dòng CTR 30 và LOTUS 55 thể hiện số hạt/bông cao và tỷ lệ hạt chắc lớn. Năng suất lý thuyết của các dòng dao động từ 4,72 đến 7,49 tấn/ha, trong khi năng suất thực tế đạt từ 3,63 đến 5,96 tấn/ha. Trong đó, LOTUS 55 cho năng suất thực tế cao nhất (5,96 tấn/ha), tiếp theo là CTR 16-1 (5,37 tấn/ha) và CTR 30 (4,98 tấn/ha). Từ kết quả nghiên cứu, đã tuyển chọn được một số dòng lúa có tiềm năng năng suất cao và phù hợp với điều kiện vụ Thu Đông là LOTUS 55, CTR 16-1 và CTR 30. Các dòng lúa nghiên cứu đều đạt chất lượng xay chà từ mức tốt trở lên theo thang điểm phân loại của IRRI, với tỷ lệ gạo lức dao động từ 79,17–82,67%, gạo trắng từ 69,33–72,83% và gạo nguyên từ 48,83–53,17%. Trong đó, LOTUS 55 nổi bật nhất khi đạt tỷ lệ gạo lức 82,67%, gạo trắng 72,83% và gạo nguyên 53,17%. CTR 16-1 và CTR 30 cũng cho kết quả cao và ổn định, với tỷ lệ gạo lức lần lượt đạt 82,33%, gạo trắng 70,33–72,33% và gạo nguyên 51,33–51,50%. Trong khi đó, dòng 8 và dòng 10 có giá trị thấp hơn (gạo lức 79,17%, gạo trắng 69,33% và gạo nguyên 48,83–50,00%).