Đánh giá nguồn vật liệu khởi đầu của 16 giống lúa rẫy phục vụ cải tiến khối lượng hạt của giống lúa ST25

Abstract

Hiện nay, giống lúa ST25 được biết đến với nhiều đặc tính nổi bật như chất lượng gạo cao, cơm dẻo, thơm ngon và đã đạt giải “Gạo ngon nhất thế giới”. Tuy nhiên, khối lượng 1000 hạt của giống này lại thấp điều này có thể phần nào hạn chế tiềm năng năng suất của giống. Từ đó, việc cải thiện đặc tính khối lượng hạt nhằm nâng cao năng suất nhưng vẫn giữ được các phẩm chất tốt là hướng đi quan trọng trong công tác chọn tạo và cải tiến giống lúa hiện nay. Chính vì vậy, nghiên cứu “Đánh giá nguồn vật liệu khởi đầu 16 giống lúa rẫy phục vụ cải tiến giống lúa ST25” được thực hiện thông qua các phương pháp như đánh giá các đặc điểm nông học, ứng dụng chỉ thị phân tử nhận diện kiểu gen mục tiêu, áp dụng phương pháp lai hữu tính và nuôi cấy phôi lúa nhằm cải tiến khối lượng 1000 hạt ST25. Qua quá trình nghiên cứu đánh giá đã tuyển chọn được 2/16 giống Lúa nghề, Lúa cạn lần lượt có khối lượng 1000 hạt là (33,02 g), (35,45 g). Hai giống lúa này được nhận diện bằng RM17, RM316 có liên kết với QTL qTGW12, qTGW9 liên quan đến khối lượng hạt, đồng thời mang các đặc điểm nông học tốt như tỷ lệ hạt chắc (85-88%), chiều rộng hạt lúa (3,3-3,9 mm) tiềm năng cho năng suất cao. Kết quả nghiên cứu đã lai tạo thành công 39 cá thể F1 từ 2 tổ hợp lai thuận/nghịch giữa ST25 với Lúa nghề và Lúa cạn, tạo cơ sở vật liệu di truyền phục vụ cho công tác chọn tạo, cải tiến giống. Bên cạnh đó, nghiên cứu sử dụng phương pháp nuôi cấy phôi góp phần rút ngắn thời gian trong quá trình nghiên cứu và phát triển vật liệu lai. Kết quả này là tiền đề cho công tác cải thiện khối lượng 1000 hạt cho các nghiên cứu tiếp theo