Từ “Hội nhập” sang “Gia tăng sức ép”: Sự chuyển dịch trong chính sách kinh tế của Trung Quốc đối với vùng lãnh thổ Đài Loan

Abstract

Bài viết phân tích sự chuyển dịch trong chính sách kinh tế của Trung Quốc đối với vùng lãnh thổ Đài Loan qua hai giai đoạn lãnh đạo. Nghiên cứu cho thấy, dưới thời Hồ Cẩm Đào (2002–2012), Trung Quốc thúc đẩy “hội nhập kinh tế” thông qua Hiệp định ECFA nhằm gia tăng sự phụ thuộc kinh tế bất đối xứng. Từ thời Tập Cận Bình (từ năm 2012 đến nay), chính sách này chuyển sang xu hướng “vũ khí hóa sự phụ thuộc lẫn nhau” bằng các biện pháp gây sức ép kinh tế như hạn chế nhập khẩu nông sản, trừng phạt doanh nghiệp và kiểm soát thương mại nhằm phục vụ mục tiêu răn đe chính trị. Trên cơ sở đó, bài viết rút ra một số hàm ý chiến lược cho Việt Nam trong việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng, nâng cao khả năng tự chủ kinh tế và tăng cường sức chống chịu trước các rủi ro từ cạnh tranh địa chính trị và ngoại giao kinh tế.