Mô hình tích hợp kinh tế học hành vi và thần kinh trong lựa chọn kinh tế ngắn hạn

Abstract

Trên cơ sở tổng hợp các nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm trước đây, bài viết xác định vai trò của ba vùng não bộ chủ chốt gồm nhân accumbens (Nucleus Accumbens - NAcc), vỏ não trước trán (Prefrontal Cortex - PFC) và hạch hạnh nhân (Amygdala) trong việc điều tiết hành vi kinh tế thông qua hai cơ chế nhận thức trung gian là tính bốc đồng và thiên kiến sợ mất mát. Bài viết đề xuất một mô hình tích hợp giữa kinh tế học hành vi và kinh tế học thần kinh nhằm giải thích các hành vi lựa chọn kinh tế ngắn hạn. Mô hình cho thấy những hành vi tưởng chừng phi lý trí như tiêu dùng tức thời, chiết khấu thời gian cao và né tránh rủi ro có thể được lý giải thông qua sự tương tác giữa hệ thống phần thưởng, cơ chế kiểm soát nhận thức và các phản ứng cảm xúc tiêu cực. Đóng góp chính của nghiên cứu là xây dựng một khung phân tích đa cấp độ có khả năng kiểm định thực nghiệm, qua đó mở ra hướng nghiên cứu mới và các ứng dụng trong giáo dục tài chính, truyền thông hành vi và hoạch định chính sách theo hướng cá nhân hóa.