Nhận diện thách thức pháp lí đối với ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn ở Việt Nam

Abstract

Bên cạnh những lợi ích to lớn mà trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI) mang lại, thế giới cũng đang đối mặt với lo ngại ngày càng gia tăng về các vấn đề đạo đức, pháp lý và xã hội trong ứng dụng AI. Đối với Việt Nam, dù đã ban hành Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI đến năm 2030, nhưng việc ứng dụng AI trong khoa học xã hội và nhân văn vẫn thiếu sự chuẩn bị đầy đủ về học thuật và chính sách. Điều này thể hiện qua việc chưa có quy định pháp luật chuyên biệt điều chỉnh hoạt động nghiên cứu, chưa có căn cứ pháp lý rõ ràng để xác lập, phân định quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm học thuật do AI hỗ trợ tạo ra... Bài viết nhận diện những thách thức pháp lý trong việc ứng dụng AI trong nghiên cứu khoa học nói chung và khoa học xã hội và nhân văn nói riêng, qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách và pháp luật về vấn đề này ở Việt Nam trong thời gian tới.