A.I. như một “đối tác học tập có định hướng” trong giáo dục pháp luật: Khung lí luận, kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam

Abstract

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn, mang lại cả cơ hội lẫn thách thức cho giáo dục pháp luật. AI có thể trở thành đối tác học tập, song cũng tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm tư duy phản biện và các giá trị nghề nghiệp. Bài viết lập luận rằng việc tích hợp AI cần chuyển từ cách tiếp cận thuần túy công nghệ sang triết lý sư phạm lấy con người làm trung tâm. Trọng tâm nghiên cứu là khái niệm “đối tác học tập có định hướng” – một thực thể AI tương tác theo mục tiêu, khuyến khích phản biện và gắn với hệ giá trị nghề luật. Ba điều kiện cốt lõi được xác định gồm: thiết kế sư phạm nhân văn; nền tảng tri thức pháp lý minh bạch, có thể kiểm chứng; và sự gắn kết với các giá trị đạo đức nghề nghiệp. Dựa trên phân tích lý thuyết và so sánh kinh nghiệm từ Hoa Kỳ, Singapore và Liên minh châu Âu, bài viết đề xuất các khuyến nghị chính sách cho Việt Nam nhằm phát triển hệ sinh thái giáo dục pháp luật khai thác hiệu quả AI, đồng thời duy trì các giá trị công lý và đạo đức.