Trí tuệ nhân tạo và sự biến đổi cấu trúc thị trường lao động Việt Nam: Phân tích các kịch bản thích ứng và hàm ý chính sách

Abstract

Bài viết nghiên cứu tác động đa chiều của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với thị trường lao động Việt Nam dựa trên khung phân tích của Viện Tony Blair. Thông qua đánh giá ba kênh tác động gồm cung lao động, cầu lao động và trải nghiệm làm việc, nghiên cứu chỉ ra rằng AI có khả năng tự động hóa 23,8% thời gian làm việc tại khu vực tư nhân, góp phần thúc đẩy năng suất nhưng đồng thời làm gia tăng rủi ro xói mòn lợi thế về nhân công giá rẻ. Để hướng tới kịch bản tăng trưởng bứt phá, tác giả đề xuất bốn nhóm giải pháp chiến lược: i) Cải cách giáo dục theo kỹ năng 4Cs; ii) Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro nghề nghiệp; iii) Thiết lập quỹ đào tạo suốt đời và iv) Hoàn thiện hành lang pháp lý về đạo đức AI. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách nhằm chuyển hóa những thách thức công nghệ thành động lực thúc đẩy năng suất lao động quốc gia.