Khảo sát mô hình lúa - cá bản địa: biện pháp hướng tới nuôi trồng thủy sản dựa vào tự nhiên ở Cà Mau, An Giang và Đồng Tháp

Abstract

Nghiên cứu nhằm xác định các thông số kỹ thuật và tài chính ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả chi phí - lợi nhuận của mô hình cá-lúa, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao lợi ích cho người nuôi. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 4/2026, thông qua phỏng vấn trực tiếp các nông hộ nuôi mô hình cá-lúa ở Cà Mau, An Giang và Đồng Tháp. Các mô hình này tận dụng điều kiện sinh thái tự nhiên như diện tích mặt nước, và nguồn thức ăn tự nhiên kèm theo đó là tích hợp thả thêm con giống nhân tạo. Kết quả cho thấy diện tích ao nuôi trung bình của 3 tỉnh Cà Mau, An Giang và Đồng Tháp là 3,82±2,39 ha 2,77±2,05 ha, và 3,78±4,2 ha, đa phần là sử dụng con giống tự nhiên chỉ có tỉnh An Giang là thả thêm con giống. Ngoài ra, hệ thống nuôi đạt năng suất ở 3 tỉnh lần lượt là 4,96±1,29 tấn/ha, 6,7±1,71 tấn/ha và 5,45±1,47 tấn/ha đối với trồng lúa, ngoài ra năng suất cá là 0,24±0,25 tấn/ha, 1,1±0,56 tấn/ha và 0,15±0,13 tấn/ha đạt lợi nhuận ròng trung bình đạt 13,8±11,46trđ/ha, 13,07±8,34trđ/ha, và 9,32±7,13 trđ/ha. Mô hình này tận dụng điều kiện sinh thái tự nhiên như diện tích mặt nước và nguồn thức ăn tự nhiên. Kết quả này cho thấy mô hình lúa-cá rất triển vọng để mở rộng phát triển trong tương lai giúp phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.