Kiến tạo bản sắc quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn và hàm ý cho Việt Nam

Abstract

Trong bối cảnh thế giới đương đại vận động theo hướng đa phương, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng diễn ra phức tạp, không chỉ ở phương diện quyền lực vật chất mà còn ở bình diện nhận thức, chuẩn mực và bản sắc. Dưới góc nhìn của chủ nghĩa kiến tạo, bài viết làm rõ vai trò của bản sắc quốc gia như một yếu tố liên chủ thể quan trọng trong việc hình thành lợi ích và định hướng hành vi của các quốc gia trong hệ thống quốc tế. Thông qua phân tích khung lý thuyết của chủ nghĩa kiến tạo và tham chiếu trường hợp khủng hoảng Nga - Ukraine, bài viết cho thấy quá trình kiến tạo bản sắc quốc gia diễn ra trong mối tương tác đa chiều giữa các chủ thể và các cấu trúc quyền lực, qua đó vừa tạo nguồn lực định vị quốc gia, vừa có thể làm thu hẹp không gian chiến lược nếu thiếu sự chủ động và cân bằng. Trên cơ sở đó, bài viết gợi mở một số vấn đề có ý nghĩa tham chiếu đối với việc bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay.