Đực hóa cá lia thia (Betta splendens) bằng 17 alpha methyltestosterone

Abstract

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá hiệu quả của hormone 17 αmethyltestosteron trong việc chuyển đổi giới tính ở cá lia thia, qua đó xác định phương pháp, liều lượng xử lý hormone phù hợp nhằm nâng cao tỉ lệ cá đực, đồng thời đảm bảo tăng trưởng và tỉ lệ sống của cá. Thí nghiệm được bố trí với 2 phương pháp. Phương pháp trộn hormone được bố trí với 4 nghiệm thức và 3 lần lặp lại cho mỗi nghiệm thức, mỗi lần lặp lại gồm 100 cá thể. Nghiệm thức đối chứng không xử lý hormone, ba nghiệm thức còn lại hormone được bổ sung vào thức ăn ở các nồng độ 30ppm, 60ppm, 90ppm/1kg thức ăn tương đương NT1, NT2, NT3 và NT4. Cá được nuôi tiếp tục đến 45 ngày tuổi để xác định các chỉ tiêu tăng trưởng, tỉ lệ sống và tỉ lệ chuyển giới tính trên cá. Phương pháp ngâm được bố trí với 4 nghiệm thức và 3 lần lặp lại cho mỗi nghiệm thức, mỗi lần lặp lại gồm 100 cá thể. Nghiệm thức đối chứng cá không được xử lí hormone, ba nghiệm thức còn lại cá được xử lí hormone ở các nồng độ 3mg, 6mg, 9mg/lít tương đương NT1, NT2, NT3 và NT4 . Cá được ngâm trực tiếp vào hormone 4 giờ mỗi ngày, sau đó chuyển về bể nuôi riêng biệt, ngâm liên tục từ ngày tuổi thứ 17 đến hết ngày tuổi thứ 21. Cá được nuôi tiếp tục đến 45 ngày tuổi để xác định các chỉ tiêu tăng trưởng, tỉ lệ sống và tỉ lệ chuyển giới tính trên cá. Kết quả cho thấy cả hai phương pháp đực hóa đều không ảnh hưởng đến tăng trưởng về khối lượng và chiều dài. Tuy nhiên tỉ lệ sống của cá có xu hướng giảm khi tăng nồng độ hormone ở cả hai phương pháp. Ở phương pháp cho ăn NT3 đạt tỉ lệ đực hóa và hiệu suất đực hóa cao nhất với 78.12% và 51%, nhưng tỉ lệ sống tương đối thấp chỉ 53.33%. Đối với phương pháp ngâm NT3 đạt tỉ lệ đực hóa và hiệu suất đực hóa cao nhất với 99.17% và 80.67%. Tỉ lệ sống ở NT3 của phương pháp này cũng tương đối cao (80.67%) nhưng thấp hơn và khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0.05) so với NT2 cùng phương pháp. Nghiên cứu này cho thấy phương pháp ngâm với liều lượng 3mg 17α-methyltestosterone/l thích hợp nhất để sản xuất cá lia thia toàn đực.