So sánh hiệu quả tài chính trong sản xuất lúa giữa nông hộ trong và ngoài hợp tác xã tại xã Vĩnh Thuận Đông, Thành phố Cần Thơ

Abstract

Sản xuất lúa không chỉ là ngành nghề truyền thống mà còn là nguồn thu nhập chủ lực của nhiều hộ dân ở nông thôn. Nhưng phần lớn nông hộ vẫn còn sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, thiếu liên kết, khó tiếp cận với thị trường, kỹ thuật tiên tiến và các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Trong khi đó, mô hình Hợp tác xã đã tổ chức được các dịch vụ như cung ứng giống, vật tư, hỗ trợ kỹ thuật và liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp giúp nông dân dễ tiếp cận với thị trường và tăng hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, vẫn chưa có nhiều nông hộ tham gia vì chưa nhận thấy được lợi ích của mô hình này. Vì vậy, đề tài "So sánh hiệu quả tài chính trong sản xuất lúa của nông hộ trong và ngoài Hợp tác xã tại xã Vĩnh Thuận Đông, thành phố Cần Thơ" được thực hiện nhằm nhằm đánh giá thực trạng, hiệu quả tài chính, yếu tố ảnh hưởng, thuận lợi và khó khăn của nông hộ trong và ngoài hợp tác xã tại xã Vĩnh Thuận Đông, thành phố Cần Thơ. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất cho nông hộ trong thời gian tới. Số liệu được thu thập dựa trên phỏng vấn 59 nông hộ trong và ngoài Hợp tác xã Vĩnh Thuận Đông, thành phố Cần Thơ dựa trên bảng câu hỏi có sẵn, những nội dung chính hướng tới điều tra về các thông tin cá nhân như: kinh nghiệm canh tác, học vấn, diện tích trồng lúa, chi phí phân bón, chi phí giống, giá bán, năng suất,... Trong mỗi gia đình người lao động chính là người được phỏng vấn. Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích chi phí và lợi nhuận nhằm đánh giá hiệu quả tài chính, mô hình hồi quy đa biến để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận của nông hộ trong và ngoài Hợp tác xã Nông nghiệp. Kết quả khảo sát 59 nông hộ trồng lúa trong và ngoài Hợp tác xã Nông nghiệp xã Vĩnh Thuận Đông cho thấy nông hộ tham gia Hợp tác xã có mức độ tiếp cận tập huấn, áp dụng cơ giới hóa và sử dụng giống lúa chất lượng cao tốt hơn so với nhóm ngoài Hợp tác xã. Các đặc điểm về tuổi, trình độ học vấn và diện tích canh tác giữa hai nhóm không chênh lệch nhiều, tuy nhiên nhóm trong Hợp tác xã có xu hướng cao hơn về học vấn và diện tích đất. So sánh hiệu quả kinh tế cho thấy mô hình trong Hợp tác xã có chi phí sản xuất thấp hơn, năng suất, doanh thu và lợi nhuận cao hơn so với mô hình ngoài Hợp tác xã. Phân tích hồi quy cho thấy lợi nhuận của nông hộ chịu tác động tích cực từ kinh nghiệm, trình độ học vấn, tham gia Hợp tác xã và tập huấn trong khi tuổi và tổng chi phí có tác động tiêu cực.