Đánh giá sự đa dạng thành phần loài cá phân bố trong một số mô hình canh tác trên nền đất lúa ở vùng Đồng Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp

Abstract

Đề tài “Đánh giá sự đa dạng thành phần loài cá phân bố trong một số mô hình canh tác trên nền đất lúa ở vùng Đồng Tháp Mười tỉnh Đồng Tháp” được thực hiện nhằm đánh giá sự đa dạng thành phần loài cá và một số yếu tố môi trường nước trong các mô hình canh tác trên nền đất lúa tại vùng Đồng Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. Nghiên cứu tiến hành từ tháng 9/2025 đến tháng 4/2026 tại 4 mô hình canh tác phổ biến gồm: 2 lúa 1 sen, chuyên sen, lúa mùa nổi và lúa 3 vụ, với 2 đợt khảo sát đại diện cho mùa khô và mùa mưa. Mẫu cá được thu bằng các ngư cụ thông dụng (dớn, lưới giăng, lưới kéo, vợt); các chỉ tiêu môi trường nước (nhiệt độ, pH, DO và EC) được đo trực tiếp tại hiện trường. Kết quả ghi nhận được 39 loài cá, thuộc 6 bộ và 13 họ phân bố trong các mô hình canh tác. Thành phần loài cá khác biệt rõ giữa các mô hình; mô hình 2 lúa 1 sen có số loài cao nhất (29 loài), tiếp theo là chuyên sen (18 loài) và lúa mùa nổi (12 loài), trong khi mô hình lúa 3 vụ có số loài thấp nhất (3 loài). Bộ Cypriniformes chiếm ưu thế về số lượng loài, phản ánh đặc trưng khu hệ cá nước ngọt nội đồng vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Các chỉ tiêu môi trường nước biến động theo mùa và giữa các mô hình: DO dao động từ 2,9–8,31 mg/L; pH từ 3,99–7,35; nhiệt độ từ 29,0–38,87°C; EC thấp vào mùa khô (0,25–0,85 mS/cm) và tăng cao vào mùa lũ (22,4–59,97 mS/cm). Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc đề xuất các giải pháp quản lý, khai thác hợp lý và bảo tồn nguồn lợi thủy sản nội đồng, hướng đến phát triển bền vững các mô hình canh tác trên nền đất lúa tại vùng Đồng Tháp Mười.