Nghiên cứu một số đặc điểm sinh thái học sinh sản của loài cá mào gà Omobranchus zebra (Bleeker, 1868)

Abstract

Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 10/2025 đến tháng 3/2026 tại các tuyến sông thuộc xã Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long nhằm xác định đặc điểm sinh thái sinh sản của loài cá mào gà. Bốn đợt thu mẫu đã được tiến hành, ghi nhận tổng cộng tám tổ cá. Kết quả cho thấy loài cá này sinh sản vào cuối mùa khô, trong điều kiện độ mặn dao động lớn từ 0–6 g/L. Tổ cá là các lỗ trên phần đầu lá dừa nước, nằm cao hơn mức thủy triều thấp nhất khoảng 77 cm. Miệng tổ gần hình tròn, có kích thước trung bình 11,1 × 11,0 mm; độ sâu tổ khoảng 183 mm. Trong mùa sinh sản, cá đực chăm sóc đồng thời hai thế hệ trứng trong cùng một tổ. Mỗi tổ chứa trung bình 3.698 trứng, trong đó lứa trứng non khoảng 906 trứng và lứa trứng già khoảng 2.792 trứng. Trứng có dạng hình cầu, bám vào thành trong của tổ, với đường kính trung bình 0,94 mm. Thời gian ấp trứng kéo dài khoảng 6–8 ngày. Cá con khi mới nở đã hình thành miệng, mắt và vây ngực, đồng thời có tập tính bơi ngang. Những đặc điểm sinh sản này mang lại nhiều lợi thế về mặt sinh học, nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro trong bối cảnh hệ sinh thái ven biển có xu hướng bị thu hẹp trong tương lai.