Tác động của đầu tư Fintech đến tỷ suất lợi nhuận của các ngân hàng thương mại Việt Nam

Abstract

Nghiên cứu phân tích tác động của đầu tư vào công nghệ tài chính (Financial Technology - fintech) đến tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2015 - 2024. Kết quả cho thấy đầu tư fintech giúp cải thiện hiệu quả hoạt động, thể hiện qua việc chỉ số CIR giảm, song tác động đến ROE diễn ra phức tạp và không mang tính tức thời. Trong ngắn hạn, lợi nhuận chịu ảnh hưởng tiêu cực do chi phí đầu tư ban đầu lớn và áp lực cạnh tranh làm thu hẹp biên lợi nhuận. Kết quả này phù hợp với hiệu ứng đường cong J, giải thích sự suy giảm lợi nhuận trong giai đoạn đầu trước khi tăng trưởng trở lại nhờ các lợi ích dài hạn. Nghiên cứu cũng chỉ ra hạn chế của các nghiên cứu trước đây khi sử dụng mô hình tĩnh, chưa xử lý được độ trễ và tính động của lợi nhuận. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các giải pháp chiến lược cho các ngân hàng trong việc xây dựng lộ trình phát triển công nghệ dài hạn, đồng thời kiến nghị cơ quan quản lý sớm ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Regulatory Sandbox) nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo.