Ứng dụng mô hình hồi quy không gian khảo sát dữ liệu khí tượng.

Abstract

Nghiên cứu "Ứng dụng mô hình hồi quy không gian khảo sát dữ liệu khí tượng" được thực hiện nhằm hệ thống hóa lý thuyết về mô hình hồi quy không gian, xây dựng mô hình phù hợp để phân tích mối quan hệ giữa bức xạ mặt trời và các yếu tố khí tượng, đồng thời định lượng tác động trực tiếp, gián tiếp và tổng thể của các yếu tố này tại 7 tỉnh, thành phố phía Nam Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2025. Đề tài ứng dụng mô hình hồi quy không gian trên bộ dữ liệu bảng gồm 1267 quan sát và thu được kết quả như sau: Kiểm định Moran I (I = 0,125; p = 3,606 × 10⁻⁶) xác nhận tồn tại tự tương quan không gian dương trong phần dư OLS, khẳng định sự cần thiết của mô hình không gian. Kết quả kiểm định nhân tử Lagrange và so sánh Bayes chỉ rõ mô hình tự hồi quy không gian SAR là phù hợp nhất với xác suất hậu nghiệm đạt 47,73%. Hệ số tự hồi quy không gian ρ ̂ = −0,158 (p < 0,001) âm và có ý nghĩa thống kê cao, phản ánh đặc trưng của các hệ thống thời tiết đối lưu cục bộ trong khí hậu nhiệt đới gió mùa. Độ ẩm và mây che phủ là hai yếu tố có tác động âm lớn nhất và có ý nghĩa thống kê cao nhất lên bức xạ mặt trời, với tác động gián tiếp chiếm khoảng 16% tổng tác động, cho thấy điều kiện khí hậu tại một tỉnh có sự lan tỏa không gian đến các tỉnh lân cận - thông tin hoàn toàn không thể phát hiện bằng mô hình OLS thông thường.