So sánh chất lượng bản dịch Việt - Hàn giữa AI dịch và con người dịch ở thể loại văn bản báo chí

Abstract

Nghiên cứu này đặt mục tiêu so sánh chất lượng bản dịch văn bản báo chí từ tiếng Việt sang tiếng Hàn giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và người dịch. Qua đó, nghiên cứu làm rõ liệu AI đã đạt đến mức chất lượng tương đương hay vượt trội so với con người trong thể loại văn bản đặc thù này. Bằng việc sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp (kết hợp định tính và định lượng), nghiên cứu tiến hành khảo sát 6 bài báo tiếng Việt được dịch bởi AI và năm biên phiên dịch viên đang công tác tại các cơ quan, tổ chức của Hàn Quốc. Các bản dịch này sau đó được ba giảng viên người Hàn Quốc đánh giá và so sánh dựa trên bộ tiêu chí bao gồm: (1) Độ chính xác; (2) Độ tự nhiên và lưu loát; (3) Văn phong báo chí và (4) Khả năng truyền tải hàm ý văn hóa. Kết quả cho thấy AI thể hiện sự vượt trội về độ chính xác, tính ổn định, khả năng duy trì tính nhất quán của thuật ngữ và mức độ truyền tải đầy đủ thông tin. Trong khi đó, dù đôi khi mắc lỗi dịch sai hoặc thiếu ý, người dịch lại có ưu thế về sự linh hoạt và sáng tạo trong sử dụng ngôn từ, đặc biệt ở tiêu đề bài báo và các biểu đạt giàu sắc thái biểu cảm. Sự khác biệt này bắt nguồn từ những đặc điểm kỹ thuật của AI cũng như những khó khăn khách quan của người dịch khi phải thao tác trên một ngôn ngữ đích là ngoại ngữ.