Ngôn ngữ nghệ thuật trong bút ký Hoàng Phủ Ngọc Tường

Abstract

Ngôn ngữ nghệ thuật đặc sắc là yếu tố then chốt tạo nên thành công cho tác phẩm và khẳng định phong cách của nhà văn. Bài viết này nghiên cứu đặc trưng ngôn ngữ mang “chất thơ” trong Hoàng Phủ Ngọc Tường tuyển tập (gồm 3 tập, xuất bản năm 2023). Qua đó, nghiên cứu đi sâu phân tích thành công của tác giả trong việc khai thác chất thơ trên các bình diện: (1) Ngôn ngữ giàu nhạc điệu được hình thành qua cách vận dụng các điệu hò, điệu lý và âm nhạc, tạo nên dấu ấn biểu đạt độc đáo; (2) Hệ thống các biện pháp tu từ (so sánh, nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ, câu hỏi tu từ) được sử dụng linh hoạt nhằm kết nối thực tại với ảo mộng, đồng thời ngợi ca cái đẹp; (3) Sự hòa quyện của ngôn ngữ thơ ca trong văn xuôi; và (4) Sự kết hợp khéo léo giữa ngôi kể và phương ngữ, tạo ra những trạng huống vừa gần gũi, giản dị mang đậm dấu ấn bản địa, vừa lấp lánh vẻ đẹp kỳ ảo của những tứ thơ.