Ẩn dụ ý niệm “Y học là trồng trọt” (Khảo sát trên các trang báo điện tử Việt Nam)

Abstract

Bài báo này khảo sát ẩn dụ ý niệm Y học là trồng trọt trong tiếng Việt từ góc độ ngôn ngữ học tri nhận, tập trung vào cách miền nguồn trồng trọt được huy động để ý niệm hóa bệnh tật và sức khỏe trong diễn ngôn báo chí và tên gọi bệnh. Trên cơ sở phân tích các phép chiếu xạ và các biểu thức ẩn dụ tiêu biểu như mầm bệnh, gieo, gặt, đất sống, cùng với các trường hợp định danh bệnh đậu mùa và thủy đậu, nghiên cứu làm rõ cơ chế tri nhận và nguyên tắc bảo toàn cấu trúc chi phối quá trình chiếu xạ. Kết quả cho thấy, ẩn dụ ý niệm Y học là trồng trọt vận hành như một mô hình tri nhận có tính hệ thống và được quy ước hóa dựa trên những trải nghiệm liên quan đến hoạt động trồng trọt, phản ánh nền tảng văn hóa nông nghiệp của xã hội Việt Nam. Qua đó, bài báo góp phần làm phong phú thêm các nghiên cứu dựa trên lý thuyết ẩn dụ ý niệm và hướng nghiên cứu về mối quan hệ giữa tri nhận, văn hóa và tư duy trong tiếng Việt.