Giảng dạy lý thuyết tiếng Anh trong bối cảnh chuyển đổi số: Xu hướng và đề xuất sư phạm

Abstract

Sự phát triển của công nghệ giáo dục đang tạo điều kiện thuận lợi để đổi mới công tác giảng dạy các môn lý thuyết tiếng Anh ở bậc đại học, đặc biệt là những học phần mang tính trừu tượng như Ngữ âm - Âm vị học, Từ vựng học, Cú pháp học, Ngữ nghĩa học và Ngữ dụng học. Bài báo tổng hợp 44 nghiên cứu quốc tế trong giai đoạn 2000-2025 nhằm nhận diện các mô hình sư phạm số trong dạy và học lý thuyết tiếng Anh, từ đó rút ra các đề xuất sư phạm phù hợp cho bối cảnh Việt Nam. Dựa trên phương pháp tổng hợp nội dung định tính, các nghiên cứu được phân loại theo chủ đề, thời gian xuất bản và loại hình tài liệu. Sáu xu hướng nổi bật được xác định bao gồm: học tập đảo ngược/kết hợp (flipped/blended learning) (12 nghiên cứu), CALL/ASR cho Ngữ âm - Âm vị học (9 nghiên cứu), phương pháp giảng dạy dựa trên khối ngữ liệu (corpus-based pedagogy) (10 nghiên cứu), ngôn ngữ học số (digital linguistics) (8 nghiên cứu), kể chuyện số (digital storytelling) đa phương thức (4 nghiên cứu), và giảng dạy tiếng Anh bậc đại học trong bối cảnh số hóa (6 nghiên cứu). Số lượng nghiên cứu tăng rõ rệt sau năm 2016, đặc biệt có 16 công trình được công bố trong giai đoạn 2023-2025; trong đó, bài báo khoa học chiếm đa số (36/44). Kết quả cho thấy các mô hình số không chỉ hỗ trợ mà còn tái cấu trúc phương pháp dạy lý thuyết tiếng Anh, chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phân tích khối ngữ liệu và khám phá đa phương thức. Dựa trên các phát hiện này, bài báo đề xuất các hướng ứng dụng phù hợp cho Việt Nam như: tích hợp khối ngữ liệu (corpus), sử dụng công cụ ASR/Praat, triển khai mô hình học tập đảo ngược (flipped learning) và nâng cao năng lực công nghệ - sư phạm - nội dung (TPACK) cho giảng viên.