Hình tượng thực vật trong tục ngữ tiếng Trung Quốc và tiếng Việt dưới góc nhìn ẩn dụ tri nhận

Abstract

Bài viết nghiên cứu hình tượng ẩn dụ "thực vật" trong tiếng Trung Quốc và tiếng Việt từ góc nhìn ngôn ngữ học tri nhận, nhằm làm rõ cách con người tư duy và biểu đạt thế giới thông qua hình ảnh tự nhiên. Trên cơ sở lý thuyết ẩn dụ ý niệm, nghiên cứu phân tích các miền nguồn thực vật như cây, hoa, lá, rễ, quả cùng quá trình ánh xạ sang những miền đích trừu tượng như con người, đạo lý, tình cảm và cuộc đời. Dữ liệu khảo sát bao gồm ca dao, thành ngữ, tục ngữ và ngôn ngữ thường nhật trong hai ngôn ngữ. Thông qua việc đối chiếu, nghiên cứu chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt của các ẩn dụ ý niệm lấy thực vật làm miền nguồn giữa tiếng Trung và tiếng Việt. Qua đó, công trình góp phần khẳng định mối quan hệ chặt chẽ giữa ngôn ngữ, tư duy và văn hóa, đồng thời cho thấy hình tượng thực vật là tấm gương phản chiếu đặc trưng tri nhận và giá trị văn hóa của hai dân tộc Á Đông.