Đặc điểm kính ngữ, khiêm ngữ trong thư tín thương mại tiếng Hán (liên hệ với tiếng Việt)

Abstract

Trong xu hướng hội nhập quốc tế, ngôn ngữ là cầu nối trao đổi thông tin, giao lưu, hợp tác phát triển kinh tế, văn hóa xã hội. Mỗi ngôn ngữ sử dụng hệ thống kính, khiêm ngữ mang bản sắc văn hóa riêng. Bài viết tập trung phân tích đặc điểm kính, khiêm ngữ trong thư tín thương mại tiếng Hán trên cơ sở thống kê, khảo sát, phân tích định lượng, định tính 115 bức thư hỏi giá, báo giá và trả giá thu thập từ các giáo trình tiếng Hán thương mại, đồng thời liên hệ với thư tín thương mại tiếng Việt. Kết quả cho thấy, hệ thống kính, khiêm ngữ của tiếng Hán mang tính quy ước cao, được sử dụng nhất quán trong các thư tín thương mại. Thư tín thương mại tiếng Việt cũng có những điểm tương đồng trong mục đích ngữ dụng (làm mềm yêu cầu, tăng tính hợp tác) nhưng cũng có điểm khác biệt mang tính văn hóa - giao tiếp: tiếng Hán sử dụng nhiều đơn vị từ vựng kính khiêm ngữ chuyên biệt, trong khi tiếng Việt thiên về cấu trúc gián tiếp, xưng hô linh hoạt và chiến lược mềm hóa.