Khảo sát cách chuyển dịch Hán - Việt trạng ngữ miêu tả trong tác phẩm “边城” - “Biên thành”

Abstract

Bài báo tập trung nghiên cứu các phương thức chuyển dịch trạng ngữ miêu tả từ nguyên tác tiếng Hán tác phẩm “边城” của nhà văn 沈从文/Shen Congwen/ Thẩm Tùng Văn sang bản dịch tiếng Việt “Biên thành” của dịch giả Phạm Tú Châu. Trạng ngữ miêu tả là một thành phần quan trọng tạo nên phong cách văn chương đặc trưng của Thẩm Tùng Văn, giúp khắc họa sinh động cảnh sắc thiên nhiên và tâm lí nhân vật vùng Hồ Nam (Trung Quốc). Bằng phương pháp thống kê, phân loại và đối chiếu ngôn ngữ trên 160 đơn vị trạng ngữ miêu tả, nghiên cứu chỉ ra bốn thủ pháp dịch thuật chính được tác giả sử dụng: (1) Giữ nguyên trật tự; (2) Đảo vị trí trạng ngữ; (3) Tái cấu trúc câu theo ngữ nghĩa và (4) Lược dịch. Kết quả phân tích cho thấy, mặc dù có sự khác biệt về loại hình ngôn ngữ nhưng dịch giả Phạm Tú Châu đã rất tinh tế khi linh hoạt thay đổi trật tự từ để bảo tồn “hồn cốt” lãng mạn của nguyên tác.