Tương ứng phụ âm đầu trong thổ ngữ Cao Lao Hạ dưới góc nhìn lịch đại

Abstract

Bài viết khảo sát các tương ứng phụ âm đầu trong thổ ngữ Cao Lao Hạ (Bố Trạch, Quảng Bình) trên cơ sở đối chiếu với tiếng Việt toàn dân và đặt trong khung lí thuyết ngữ âm lịch đại. Dựa trên tư liệu điền dã do tác giả trực tiếp thu thập, kết quả nghiên cứu cho thấy bên cạnh các tương ứng ổn định, tập trung chủ yếu ở nhóm phụ âm mũi và một số phụ âm tắc, thổ ngữ Cao Lao Hạ còn nổi bật bởi các tương ứng mang tính đa chiều, đặc biệt ở nhóm phụ âm xát và các phụ âm hữu thanh. Những tương ứng này phản ánh sự chồng lớp của các quá trình bảo lưu và tái cấu trúc trong lịch sử phát triển phụ âm đầu tiếng Việt. Qua đó, bài viết góp phần làm rõ giá trị tư liệu của thổ ngữ Cao Lao Hạ đối với nghiên cứu ngữ âm lịch đại, đồng thời cung cấp thêm cứ liệu cho việc nhận diện các quy luật biến đổi phụ âm đầu trong phương ngữ Trung Bộ.