Khám phá các yếu tố quyết định ý định đầu tư cổ phiếu của Gen Z tại Việt Nam

Abstract

Nghiên cứu này khám phá các yếu tố quyết định ý định đầu tư cổ phiếu của thế hệ Z (Gen Z) tại Việt Nam dựa trên Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behavior - TPB). Dữ liệu được thu thập thông qua 17 cuộc phỏng vấn sâu với các đối tượng từ 18 đến 28 tuổi, chủ yếu sinh sống tại khu vực đô thị, tập trung vào các khía cạnh gồm thái độ, ảnh hưởng xã hội, hiểu biết tài chính và nhận thức về khả năng kiểm soát hành vi. Kết quả nghiên cứu cho thấy: (i) gia đình, bạn bè và mạng xã hội vừa khuyến khích vừa tạo sự thận trọng trong quyết định đầu tư; (ii) kỳ vọng lợi nhuận làm gia tăng ý định đầu tư, trong khi lo ngại rủi ro và thua lỗ làm giảm ý định đầu tư; (iii) hiểu biết tài chính chủ yếu góp phần nâng cao sự tự tin khi đầu tư hơn là trực tiếp làm tăng ý định đầu tư; và (iv) tính dễ sử dụng của các ứng dụng giao dịch cùng yêu cầu về vốn đầu tư thấp giúp việc đầu tư trở nên dễ tiếp cận hơn, tuy nhiên thu nhập còn hạn chế và biến động của thị trường vẫn là những rào cản đối với việc tham gia đầu tư. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm về việc vận dụng Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) trong bối cảnh Việt Nam, đồng thời gợi mở một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục tài chính cho giới trẻ.